Loonsanctie van UWV voorkomen: zo pak je het aan
Voorkom een loonsanctie van UWV: welke Poortwachter-termijnen gelden, waar UWV op toetst, hoe je het tweede spoor en je dossier op orde houdt.

In dit artikel14 onderdelen
- 01Kort samengevat
- 02Wat een loonsanctie is en wat die je kost
- 03Waar UWV naar kijkt bij het re-integratieverslag
- 04De Poortwachter-tijdlijn: wat moet wanneer?
- 05Zo voorkom je een loonsanctie: zeven stappen
- 06Het tweede spoor: hier gaat het vaak mis
- 07Je re-integratiedossier op orde
- 08Als je werknemer niet meewerkt
- 09De rol van bedrijfsarts en arbodienst
- 10Hoe wij ernaar kijken
- 11Verzuimrisico afdekken zonder verrassingen
- 12Veelgestelde vragen
- 13Bronnen
- 14Aanbevelingen
Een loonsanctie van UWV voorkom je door de re-integratie van je zieke werknemer vanaf dag één volgens de regels van de Wet verbetering Poortwachter uit te voeren én dat aantoonbaar vast te leggen. Concreet: probleemanalyse en plan van aanpak op tijd, elke zes weken evalueren, het tweede spoor niet uitstellen en een re-integratiedossier dat zonder uitleg te volgen is. Gaat dat mis, dan betaal je tot 52 weken extra loon door. In dit artikel lees je waar UWV op let, welke termijnen gelden en waar het in de praktijk het vaakst misgaat.
Kort samengevat
- Een loonsanctie verlengt je loondoorbetalingsplicht met maximaal 52 weken, bovenop de 104 weken die je al betaalt.
- UWV beoordeelt aan het einde van de wachttijd het re-integratieverslag: zijn de inspanningen voldoende geweest en is je werknemer naar vermogen aan het werk?
- Vaste momenten: probleemanalyse uiterlijk in week 6, plan van aanpak uiterlijk in week 8, minimaal elke 6 weken een evaluatie.
- Het tweede spoor start uiterlijk 6 weken na de eerstejaarsevaluatie als terugkeer in je eigen bedrijf niet realistisch is. Te laat starten is een bekende valkuil.
- Leg alles vast: afspraken, adviezen, gewerkte uren en correspondentie. Wat niet in het dossier staat, telt voor UWV niet mee.
Wat een loonsanctie is en wat die je kost
Is je werknemer ziek, dan betaal je in de eerste 104 weken minimaal 70% van het loon door. In het eerste ziektejaar vul je daarbij aan tot het minimumloon. Na die twee jaar kan je werknemer een WIA-uitkering aanvragen. Voordat UWV die aanvraag behandelt, kijkt het eerst of jij als werkgever genoeg hebt gedaan aan de re-integratie.
Is dat niet zo, dan volgt een loonsanctie. UWV verplicht je dan om tot maximaal 52 weken langer loon door te betalen. Die extra periode is niet bedoeld als boete, maar als tijd om de tekortkomingen uit de eerste 104 weken alsnog te herstellen. In de praktijk voelt het voor de meeste werkgevers wel als een boete, want de rekening loopt gewoon door.
Een rekenvoorbeeld maakt dat concreet. Stel dat je werknemer €3.500 bruto per maand verdient en je in het tweede ziektejaar 70% doorbetaalt. Dat is €2.450 per maand. Een loonsanctie van een vol jaar kost je dan zo’n €29.400 aan loon, nog zonder werkgeverslasten, vakantiegeld en de kosten van het re-integratietraject dat je alsnog moet uitvoeren. Betaal je op grond van je cao meer dan 70% door, dan wordt het bedrag hoger. Wil je de totale kosten van een langdurig zieke medewerker in beeld krijgen, lees dan ook ons artikel over het financiële risico van een zieke werknemer.
Er zijn grofweg twee soorten sancties:
- Administratief: het dossier of het re-integratieverslag is niet compleet, of stukken ontbreken. UWV kan dan niet goed beoordelen wat er is gebeurd.
- Inhoudelijk: het dossier is compleet, maar de re-integratie-inspanningen zelf schoten tekort. Bijvoorbeeld omdat het tweede spoor te laat of te mager is ingezet.
Een administratief probleem is vaak sneller te herstellen. Een inhoudelijk tekort kost meestal meer tijd en geld, omdat je het traject echt opnieuw moet oppakken.
Waar UWV naar kijkt bij het re-integratieverslag
Het re-integratieverslag (RIV) is het dossier dat je werknemer meestuurt met de WIA-aanvraag. UWV toetst het aan de hand van vier vragen:
- Is de werknemer naar vermogen aan het werk? Werkt hij of zij zoveel als de belastbaarheid toelaat, dan is de kous meestal af.
- Zijn de re-integratie-inspanningen voldoende geweest?
- Is er een deugdelijke grond voor eventuele tekortkomingen? Een goede reden kan een tekort verklaren.
- Is herstel van het tekort nog mogelijk? Alleen dan heeft een verlenging zin.
Let op het verschil tussen de eerste en de tweede vraag. Je werknemer kan prima aan het werk zijn, maar als dat niet zo is, moet je laten zien dat je alles hebt geprobeerd wat redelijk was. Daarbij telt niet wat je hebt gedaan, maar wat je kunt aantonen.
De Poortwachter-tijdlijn: wat moet wanneer?
De meeste sancties ontstaan doordat een stap te laat of helemaal niet is gezet. Dit zijn de belangrijkste momenten volgens de Werkwijzer Poortwachter van UWV en het Poortwachter-schema van O&P Rijk:
| Moment | Wat moet er gebeuren | Wie is aan zet |
|---|---|---|
| Eerste ziektedag | Ziekmelding vastleggen, contact met werknemer | Werkgever |
| Uiterlijk week 6 | Probleemanalyse met advies over herstel en mogelijkheden | Bedrijfsarts |
| Uiterlijk week 8 | Plan van aanpak opstellen en ondertekenen | Werkgever en werknemer |
| Minimaal elke 6 weken | Evaluatie van het plan van aanpak, bijstellen waar nodig | Werkgever en werknemer, met casemanager |
| Rond week 52 | Eerstejaarsevaluatie: is terugkeer in eigen bedrijf realistisch? | Werkgever, werknemer, bedrijfsarts |
| Uiterlijk 6 weken na de eerstejaarsevaluatie | Start tweede spoor als terugkeer in eigen bedrijf niet in zicht is | Werkgever |
| Einde wachttijd | Re-integratieverslag compleet bij de WIA-aanvraag | Werkgever en werknemer |
Ontstaat er pas na de eerstejaarsevaluatie belastbaarheid voor werk, dan stel je binnen 2 weken het plan van aanpak bij en start je binnen maximaal 6 weken met de uitvoering. Meer over de volledige set verplichtingen lees je in ons overzicht van de re-integratieverplichtingen van werkgever en werknemer.
Zo voorkom je een loonsanctie: zeven stappen
Deze stappen zijn gebaseerd op wat UWV toetst en op de plekken waar dossiers in de praktijk het vaakst vastlopen.
- Zet een vaste regisseur neer. Wijs één persoon aan die de termijnen bewaakt: een HR-medewerker, een casemanager van je arbodienst of jijzelf. Zet alle Poortwachter-momenten direct na de ziekmelding in een agenda.
- Volg het advies van de bedrijfsarts, of leg uit waarom niet. Wijk je af van een advies, schrijf dan op waarom en wat je in plaats daarvan doet.
- Maak het plan van aanpak concreet. Geen algemene zinnen als “werknemer gaat rustig opbouwen”, maar doelen, uren, taken en data. Een vaag plan is achteraf lastig te verdedigen.
- Evalueer echt elke zes weken. Een evaluatie is meer dan een vinkje. Kijk of het plan nog klopt met de belastbaarheid en stel het bij als dat nodig is.
- Kijk breed in je eigen bedrijf. Aangepast werk, andere taken, minder uren of een andere functie horen allemaal bij het eerste spoor. Leg vast welke opties je hebt onderzocht en waarom ze wel of niet passen.
- Start het tweede spoor op tijd. Twijfel je bij de eerstejaarsevaluatie of terugkeer lukt? Ga er dan niet op wachten. Zie het volgende hoofdstuk.
- Controleer het dossier ruim voor het einde van de wachttijd. Laat iemand die niet bij het traject betrokken was het dossier doorlezen. Snapt die persoon zonder uitleg wat er is gebeurd en waarom? Dan snapt UWV het ook.
Zorg daarnaast dat de WIA-aanvraag op tijd bij UWV ligt. Je werknemer vraagt de uitkering aan, maar jij levert het re-integratieverslag aan. Stem de planning dus samen af en controleer de actuele termijn op de site van UWV.
Het tweede spoor: hier gaat het vaak mis
Het eerste spoor gaat over werk in je eigen organisatie. Het tweede spoor gaat over werk bij een andere werkgever. Veel werkgevers stellen dat tweede spoor uit, omdat het voelt als opgeven. Toch noemt de toetsing van UWV juist het ontbreken van een tijdige en adequate inzet van het tweede spoor als een veelvoorkomende reden voor sancties.
De regel is helder. Is er bij de eerstejaarsevaluatie geen zicht op structurele werkhervatting in je eigen bedrijf, dan start je het tweede spoor uiterlijk 6 weken daarna. De uitzondering: als er binnen 3 maanden concreet perspectief is op structurele hervatting in je eigen organisatie. “Concreet” betekent hier dat je het kunt onderbouwen, bijvoorbeeld met een advies van de bedrijfsarts en een duidelijk opbouwschema.
Een goed tweede-spoorplan bevat onder meer:
- een persoonsprofiel: wat kan en wil je werknemer, en met welke beperkingen;
- een zoekprofiel: welke functies en sectoren passen daarbij;
- vaste rapportagemomenten over sollicitaties, gesprekken en resultaten.
Kies een re-integratiebureau dat actief begeleidt en schriftelijk rapporteert. Een traject dat alleen op papier loopt, telt niet als voldoende inspanning. Lees ook wat werkgevers nu moeten doen in het tweede spoor en wat zo’n traject kost in ons artikel over re-integratiekosten bij verzuim.
Je re-integratiedossier op orde
Volgens de Regeling procesgang eerste en tweede ziektejaar leg je alle gegevens, documenten en correspondentie vast over het verloop van het verzuim, de feitelijk gewerkte uren en de activiteiten die zijn ondernomen. In de praktijk betekent dat:
- de ziekmelding en de datum waarop je de arbodienst inschakelde;
- de probleemanalyse en elke bijstelling daarvan;
- het ondertekende plan van aanpak en alle evaluaties;
- verslagen van gesprekken, ook informele, met datum en afspraken;
- een overzicht van gewerkte uren en taken per week;
- de eerstejaarsevaluatie en het tweede-spoorplan met rapportages;
- e-mails en brieven over afspraken, bezwaren en meningsverschillen.
Een handige gewoonte: maak na elk gesprek binnen een dag een kort verslag en stuur dat naar je werknemer. Zo staat vast wat er is afgesproken en kan je werknemer reageren als hij of zij het anders ziet.
Als je werknemer niet meewerkt
Ook je werknemer heeft plichten. Werkt hij of zij niet mee aan de re-integratie, dan kun je het loon inhouden en in het uiterste geval ontslag aanvragen. Voor UWV is het belangrijk dat je hebt gereageerd. Een werkgever die een weigerende werknemer laat begaan, loopt zelf risico op een sanctie.
Pak het stapsgewijs aan:
- Spreek je werknemer schriftelijk aan en noem de afspraak die niet is nagekomen.
- Geef een redelijke termijn om het te herstellen.
- Verschil je van mening over wat je werknemer kan, overweeg dan een onafhankelijk deskundigenoordeel.
- Maak pas een loonstop of ontslagstap na advies van een arbeidsjurist, want een fout hier kan je juist extra geld kosten.
De rol van bedrijfsarts en arbodienst
De bedrijfsarts beoordeelt de situatie, stelt de probleemanalyse op en adviseert jou. Het plan van aanpak stel je samen met je werknemer op. De bedrijfsarts is dus een adviseur, de verantwoordelijkheid voor de re-integratie ligt bij jou als werkgever.
Daar wordt aan gewerkt. Het kabinet wil dat het advies van de bedrijfsarts leidend wordt bij de re-integratietoets. Wie dat advies goed opvolgt, zou dan als werkgever voldoende hebben gedaan. Dat geeft meer voorspelbaarheid, maar het maakt een goed dossier niet minder belangrijk: je moet nog steeds aantonen dat je het advies hebt gevolgd. Houd voor de actuele stand en ingangsdatum de berichtgeving van de Rijksoverheid in de gaten.
Een arbodienst met een casemanager neemt je veel van het bewaakwerk uit handen: termijnen, uitnodigingen, verslagen. Voor een mkb-bedrijf zonder eigen HR-afdeling is dat vaak het verschil tussen een strak dossier en een loonsanctie.

Hoe wij ernaar kijken

We spreken veel werkgevers die pas aan een loonsanctie denken als de brief van UWV op de mat ligt. Dan is het te laat om het goedkoop op te lossen. Wat we zien: de sanctie ontstaat zelden door onwil. Meestal komt het door drukte, een wisseling van leidinggevende of een tweede spoor dat werd uitgesteld “omdat het misschien toch nog goed kwam”.
Onze les is daarom eenvoudig. Behandel verzuim als een project met deadlines en een eigenaar. En regel het vangnet vooraf: een verzuimverzekering die past bij je bedrijf, vaak gecombineerd met een arbodienst die de Poortwachter-stappen bewaakt. Ga er daarbij niet vanuit dat je polis een loonsanctie vergoedt. Lees de voorwaarden goed, of vraag het ons. Juist dat soort verschillen tussen verzekeraars maken we voor je zichtbaar.
— Willem
Verzuimrisico afdekken zonder verrassingen
Twee jaar loondoorbetaling, en in het slechtste geval een derde jaar erbij: dat is voor een mkb-bedrijf een flink risico. Met een verzuimverzekering dek je de loonkosten tijdens ziekte af. Via Vergelijkverzuim.nl vergelijk je de premies en voorwaarden van 21 verzekeraars naast elkaar, zonder verborgen kosten en zonder verplichting om over te stappen.
Je krijgt een vaste verzuimspecialist die je helpt met de keuze tussen bijvoorbeeld een conventionele of een stop-loss verzekering, en die uitlegt wat wel en niet gedekt is. Ook advies over een arbodienst die bij je polis past, hoort erbij. Bereken vrijblijvend je premie of, als je net je eerste medewerker in dienst neemt, bereken je premie voor je eerste medewerker. Wil je eerst weten hoe het afsluiten werkt? Bekijk dan de stappen voor het afsluiten van een verzuimverzekering.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt een loonsanctie van UWV?
Maximaal 52 weken. UWV kan de periode korter laten uitvallen als je het tekort eerder herstelt. Herstel je de tekortkoming, neem dan contact op met UWV over het inkorten van de sanctie en kijk op uwv.nl hoe je dat aanvraagt.
Vergoedt mijn verzuimverzekering een loonsanctie?
Dat hangt af van je polis. Ga er niet automatisch vanuit, want voorwaarden verschillen per verzekeraar. Lees de polisvoorwaarden of vraag je verzuimspecialist om het na te kijken. Meer over wanneer een polis uitkeert lees je in ons artikel over de voorwaarden voor een uitkering.
Kan ik een loonsanctie krijgen als mijn werknemer niet meewerkt?
Ja, als je niet hebt gereageerd op dat gebrek aan medewerking. Laat daarom in je dossier zien dat je je werknemer hebt aangesproken, termijnen hebt gesteld en zo nodig maatregelen hebt genomen. Dan kan dat voor UWV een deugdelijke grond zijn voor een tekort.
Kan ik bezwaar maken tegen een loonsanctie?
Ja, tegen een besluit van UWV kun je bezwaar maken. De termijn staat in de brief. Laat je bij twijfel bijstaan door een arbeidsjurist, want een bezwaar slaagt alleen als je met je dossier kunt aantonen dat je wel voldoende hebt gedaan.
Wat kan ik nu al doen om een loonsanctie te voorkomen?
Zet bij elke ziekmelding meteen alle Poortwachter-termijnen in je agenda, leg elk gesprek vast en bespreek bij de eerstejaarsevaluatie serieus het tweede spoor. Lees voor de volledige aanpak rond twee jaar ziekte ook hoe je een loonsanctie na 104 weken voorkomt.
Bronnen
- UWV: Toetsing van het re-integratieverslag (RIV)
- UWV: Loondoorbetaling tijdens ziekte
- UWV: Werkwijzer Poortwachter
- Eerste Kamer: Toetsing van het re-integratieverslag
- O&P Rijk: Wet verbetering Poortwachter, schema
- Overheid.nl: Regeling procesgang eerste en tweede ziektejaar
- Rijksoverheid: Regels bij ziekte voor werkgevers en werknemers
- Rijksoverheid: Advies bedrijfsarts wordt leidend bij re-integratietoets
Aanbevelingen
Benieuwd wat jij kunt besparen?
Bereken vrijblijvend je verzuimpremie en laat een vaste verzuimspecialist de rest regelen. Gratis, onafhankelijk en zonder overstapverplichting.
Verder lezen
Alle artikelen
VerzuimVerzuim in de transportsector verlagen: aanpak voor werkgevers
Verzuim in transport en logistiek ligt boven het landelijke gemiddelde. Lees welke oorzaken je aanpakt, wat de wet vraagt en hoe je het financiële risico afdekt.
VerzuimVerzuim in de bouw verlagen: aanpak, kosten en premie in 2026
Verzuim in je bouwbedrijf verlagen? Lees de cijfers, de oorzaken, 7 concrete stappen en hoe je het financiële risico van langdurige uitval goed afdekt.
VerzuimVerzuim door stress aanpakken: stappenplan voor werkgevers
Zo herken je stress en psychische klachten op tijd, voer je het goede gesprek en begeleid je de terugkeer, en zo beperk je de kosten van langdurig verzuim.
