Ontslag tijdens ziekte: wat mag wel en niet als werkgever?
Ontslag tijdens ziekte: het opzegverbod, de uitzonderingen, ontslag na 104 weken en de transitievergoeding bij langdurige ziekte, uitgelegd voor werkgevers.

In dit artikel14 onderdelen
- 01Kort samengevat
- 02De hoofdregel: het opzegverbod in de eerste 104 weken
- 03Wanneer ontslag tijdens ziekte wel mogelijk is
- 04Frequent ziekteverzuim: een aparte route via de kantonrechter
- 05Tijdelijk contract, ziek uit dienst en een vaststellingsovereenkomst
- 06Re-integratie: waar het in de praktijk misgaat
- 07Ontslag na 104 weken ziekte: de voorwaarden
- 08Transitievergoeding bij langdurige ziekte
- 09Wat één langdurig zieke medewerker je kan kosten
- 10Je verzuimrisico afdekken zonder gedoe
- 11Onze kijk op ontslag tijdens ziekte
- 12Veelgestelde vragen
- 13Bronnen
- 14Aanbevelingen
Als werkgever mag je een zieke werknemer in de eerste 104 weken van ziekte bijna nooit ontslaan. Er geldt een wettelijk opzegverbod, met maar een handvol uitzonderingen. Pas na twee jaar kun je bij UWV ontslag aanvragen, en dan betaal je meestal nog een transitievergoeding. Dat betekent dat jij als ondernemer twee jaar loonkosten, re-integratiekosten en een eindafrekening draagt voor één zieke medewerker. Wie dat risico niet wil dragen uit eigen kas, regelt het vooraf met een verzuimverzekering. Bij Vergelijkverzuim vergelijk je daarvoor de premies van 21 verzekeraars, met een vaste verzuimspecialist die je uitlegt wat de dekking wel en niet doet.
Kort samengevat
- In de eerste 2 jaar van ziekte geldt in beginsel een opzegverbod. Ontslag kan alleen in een paar wettelijke uitzonderingen, zoals proeftijd, ontslag op staande voet of onvoldoende medewerking aan re-integratie.
- Na 104 weken mag je ontslag aanvragen bij UWV, maar alleen als herstel en herplaatsing binnen 26 weken niet te verwachten zijn.
- Een loonsanctie van UWV kan de loondoorbetaling met 52 weken verlengen. Zolang je loon moet doorbetalen, blijft het opzegverbod gelden.
- Bij ontslag na langdurige ziekte betaal je een transitievergoeding over het hele dienstverband, inclusief de ziekteperiode. Het maximum is per 1 januari 2026 € 102.000 bruto.
- Het kabinet wil de compensatie van die transitievergoeding per 1 januari 2027 afschaffen. Daarmee komt het volledige bedrag waarschijnlijk voor jouw rekening.
De hoofdregel: het opzegverbod in de eerste 104 weken
Een opzegverbod betekent dat je de arbeidsovereenkomst niet mag beëindigen zolang de werknemer ziek is. Volgens de Rijksoverheid geldt dit verbod in beginsel gedurende de eerste 2 jaar van ziekte of arbeidsongeschiktheid. Pas daarna kun je ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid aanvragen via UWV.
Het verbod beschermt de werknemer, maar het raakt vooral jou als werkgever. In die 104 weken:
- betaal je het loon door, volgens de wet en je cao;
- ben je verantwoordelijk voor de re-integratie, samen met de bedrijfsarts of arbodienst;
- leg je alles vast in het re-integratiedossier dat UWV later beoordeelt;
- vul je vaak de plek van de zieke medewerker op met een vervanger, die je ook betaalt.
De Wet verbetering poortwachter regelt die verdeling van verantwoordelijkheden tussen werkgever, werknemer, arbodienst en UWV. Hoe de loondoorbetaling precies werkt, lees je in ons overzicht van loondoorbetaling bij ziekte.
Wanneer ontslag tijdens ziekte wel mogelijk is
Het opzegverbod kent uitzonderingen. UWV noemt de situaties waarin een arbeidsovereenkomst ondanks ziekte toch kan eindigen. Let op: het gaat om uitzonderingen op de regel, en in elke situatie gelden eigen voorwaarden.
| Situatie | Wat dit inhoudt |
|---|---|
| Ziek na de ontslagaanvraag | De werknemer meldt zich pas ziek nadat UWV jouw ontslagaanvraag al heeft ontvangen. Het opzegverbod staat het ontslag dan niet in de weg. |
| Onvoldoende medewerking aan re-integratie | De werknemer weigert bijvoorbeeld passend werk of omscholing. |
| Proeftijd | Opzegging in de proeftijd blijft mogelijk, ook bij ziekte. |
| Ontslag op staande voet | Bij een dringende reden kan het dienstverband direct eindigen, ook tijdens ziekte. |
| AOW-leeftijd | De werknemer bereikt de AOW-leeftijd. |
| Volledige bedrijfsbeëindiging | Je onderneming stopt helemaal met haar activiteiten. |
Een paar praktische punten bij deze uitzonderingen:
- Weigeren van re-integratie is volgens de Rijksoverheid een grond voor ontslag binnen 2 jaar, bijvoorbeeld als iemand omscholing of passend werk weigert. Je moet dat wel kunnen aantonen met een goed dossier: adviezen van de bedrijfsarts, schriftelijke afspraken en waarschuwingen.
- Proeftijd vraagt om zorgvuldigheid. Wat een ziekmelding in de proeftijd betekent voor je dekking, lees je in ons artikel over een werknemer die ziek is in de proeftijd.
- Ontslag op staande voet van een zieke werknemer wordt streng getoetst door de rechter. Overweeg je dit, laat je dan eerst adviseren door een arbeidsrechtadvocaat. Een fout kan je hier duur komen te staan.
Frequent ziekteverzuim: een aparte route via de kantonrechter
Een medewerker die vaak kort ziek is, valt ook onder het opzegverbod op de dagen dat hij ziek is. Toch kan ontslag wegens frequent ziekteverzuim aan de orde zijn. De Rijksoverheid noemt drie voorwaarden, en de kantonrechter beoordeelt of daaraan is voldaan:
- Het verzuim heeft onaanvaardbare gevolgen voor je bedrijfsvoering.
- De oorzaak ligt niet in slechte arbeidsomstandigheden.
- Herstel binnen 26 weken, ook in aangepast werk, wordt niet verwacht.
Voor een mkb-bedrijf met tien of twintig mensen kan frequent verzuim van één medewerker al snel planning, klanten en collega’s raken. Leg daarom vanaf de eerste meldingen vast wat het verzuim kost en welke gesprekken je hebt gevoerd. Zonder dat dossier maak je bij de kantonrechter weinig kans.
Tijdelijk contract, ziek uit dienst en een vaststellingsovereenkomst
Niet elk dienstverband eindigt met ontslag. Bij een tijdelijk contract loopt de overeenkomst volgens UWV in beginsel gewoon door tot de einddatum, ook als de werknemer ziek is. Je bent niet verplicht het contract te verlengen. De werknemer gaat dan ziek uit dienst en kan mogelijk een Ziektewet-uitkering van UWV krijgen. Wat dat voor jouw kosten betekent, lees je in ons artikel ziek uit dienst en loondoorbetaling.
Soms wil een zieke werknemer zelf vertrekken, of stel je samen een vaststellingsovereenkomst op: een schriftelijke afspraak waarin werkgever en werknemer samen het dienstverband beëindigen. Wees hier voorzichtig. UWV waarschuwt dat een zieke werknemer die zelf ontslag neemt of zo’n beëindigingsovereenkomst tekent, mogelijk geen Ziektewet-uitkering krijgt. Laat een vaststellingsovereenkomst met een zieke medewerker daarom altijd juridisch toetsen voordat iemand tekent.

Re-integratie: waar het in de praktijk misgaat
Het grootste financiële risico rond ontslag tijdens ziekte zit niet in het ontslag zelf, maar in de re-integratie ervoor. Na 104 weken beoordeelt UWV of jij als werkgever genoeg hebt gedaan. Vindt UWV van niet, dan volgt een loonsanctie: je moet het loon langer doorbetalen dan de gewone 104 weken.
Hoe dat uitpakt, laat een uitspraak van de Rechtbank Midden-Nederland uit 2026 zien. De werkgever had het tweede spoor te laat ingezet: het zoeken naar passend werk bij een andere werkgever. Dat had uiterlijk binnen zes weken na de eerstejaarsevaluatie moeten gebeuren. UWV verlengde de loondoorbetaling met 52 weken en de rechter bevestigde die sanctie.
Zo voorkom je dat het jou overkomt:
- Meld en plan op tijd. Houd je aan de vaste momenten uit de Wet verbetering poortwachter, zoals het plan van aanpak en de eerstejaarsevaluatie.
- Start het tweede spoor tijdig als terugkeer in je eigen bedrijf niet lukt. Lees wat je nu moet doen in ons artikel over het tweede spoor bij re-integratie.
- Leg alles vast. Elk gesprek, elk advies van de bedrijfsarts en elke afspraak hoort in het dossier.
- Ken de plichten van beide kanten. Ook de werknemer moet meewerken. Zie ons overzicht van re-integratieverplichtingen voor werkgever en werknemer.
Meer praktische stappen vind je in een loonsanctie van UWV voorkomen. Hier helpt een goede arbodienst je direct: via Vergelijkverzuim kun je je verzuimverzekering desgewenst combineren met een arbodienst, zodat begeleiding en dekking op elkaar aansluiten.
Ontslag na 104 weken ziekte: de voorwaarden
Na twee jaar ziekte vervalt het opzegverbod, maar alleen wanneer je niet langer verplicht bent het loon door te betalen. Heeft UWV een loonsanctie opgelegd, dan schuift dat moment op. Dat staat op de pagina van UWV over ontslag na 2 jaar ziekte.
Je kunt dan bij UWV een ontslagvergunning aanvragen als aan deze voorwaarden is voldaan:
- De werknemer kan het eigen werk niet meer doen.
- Herstel of aangepast werk binnen 26 weken wordt niet verwacht.
- Herplaatsing in ander passend werk binnen 26 weken is niet mogelijk, ook niet na scholing.
- Je hoeft het loon niet langer door te betalen.
UWV kijkt bij herplaatsing verder dan je eigen afdeling. Volgens de uitvoeringsregels van UWV moet je actief onderzoeken of er vacatures zijn binnen je onderneming en de groep, en scholing overwegen. Ook de werknemer moet zich naar vermogen inspannen. Na 104 weken spelen nog meer zaken, zoals opgebouwde vakantiedagen. Lees daarover verrassingen na 104 weken ziekte voorkomen.
Transitievergoeding bij langdurige ziekte
Beëindig je het dienstverband na twee jaar ziekte, dan betaal je een transitievergoeding: een wettelijke vergoeding bij ontslag. Volgens Ondernemersplein bereken je die over de hele periode van het dienstverband, dus ook over de twee jaar ziekte. De berekening is dezelfde als bij andere ontslagen.
Zo bereken je de vergoeding
De hoogte hangt af van het maandsalaris en de duur van het dienstverband. De Rijksoverheid rekent met 1/3 bruto maandsalaris per gewerkt dienstjaar, naar rato voor de resterende maanden en dagen. Per 1 januari 2026 is de vergoeding maximaal € 102.000 bruto, of één bruto jaarsalaris als dat hoger is.
Rekenvoorbeeld. Een medewerker verdient € 3.600 bruto per maand en is 10 jaar in dienst, waarvan de laatste 2 jaar ziek. De transitievergoeding is dan 10 × 1/3 × € 3.600 = € 12.000 bruto. Die komt bovenop de twee jaar loondoorbetaling die je al hebt gedragen.

Compensatie van UWV, en wat er per 2027 verandert
Je kunt de betaalde transitievergoeding nu nog terugvragen bij UWV. Volgens de Rijksoverheid kan dat pas nadat je het volledige bedrag hebt betaald. Je moet aantonen dat het ontslag om langdurige ziekte ging, dat de werknemer recht had op de vergoeding en dat je die hebt betaald. Dien de aanvraag in binnen 6 maanden na betaling: de Regeling compensatie transitievergoeding bepaalt dat een te vroege of te late aanvraag wordt afgewezen.
Compensatie is volgens UWV ook mogelijk bij gedeeltelijk ontslag, als de contracturen blijvend met minstens 20% zijn verminderd. Je krijgt nooit meer terug dan het wettelijk verschuldigde bedrag, en werkgeverspremies en wettelijke rente worden niet vergoed.
Belangrijk voor je begroting: het kabinet heeft in mei 2026 besloten de compensatieregelingen per 1 januari 2027 af te schaffen en het wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd. Het parlement moet nog instemmen. Gaat het door, dan betaal je de transitievergoeding na langdurige ziekte volledig zelf. Kijk op de pagina van de Rijksoverheid voor de actuele stand.
Wat één langdurig zieke medewerker je kan kosten
Zet je alles op een rij, dan zie je waarom ontslag tijdens ziekte voor werkgevers vooral een financiële vraag is:
| Kostenpost | Periode of omvang |
|---|---|
| Loondoorbetaling | Tot 104 weken |
| Loonsanctie bij fouten in re-integratie | Bijvoorbeeld 52 weken extra |
| Re-integratie en arbodienst | Gedurende de hele ziekteperiode |
| Vervanging van de zieke medewerker | Zolang de medewerker uitvalt |
| Transitievergoeding bij ontslag | Over het hele dienstverband, max. € 102.000 bruto (2026) |
De Rijksoverheid omschrijft de compensatieregeling zelf als een manier om een opeenstapeling van twee jaar loondoorbetaling, re-integratiekosten en transitievergoeding te voorkomen. Verdwijnt die compensatie, dan wordt die stapel zwaarder voor elke werkgever. Voor een klein bedrijf kan één langdurig zieke medewerker zo een groot deel van de jaarwinst kosten.
Je verzuimrisico afdekken zonder gedoe
Het opzegverbod kun je niet ontlopen, maar de financiële gevolgen van langdurige ziekte kun je wel afdekken. Met een verzuimverzekering verzeker je het risico van loondoorbetaling bij ziekte van je medewerkers, zodat één zieke medewerker je begroting niet ontwricht.
Bij Vergelijkverzuim bereken en vergelijk je je premie bij 21 verzekeraars, zonder verborgen kosten. Een vaste verzuimspecialist legt je uit welke dekking en voorwaarden passen bij jouw bedrijf, en of een conventionele verzekering of een stop-loss verzekering beter aansluit. Onze klanten besparen gemiddeld 15% tot 30% op hun premie. Heb je nog geen verzuimverzekering, bijvoorbeeld omdat je net je eerste medewerker aanneemt? Bereken dan vrijblijvend je premie.
Onze kijk op ontslag tijdens ziekte
Veel werkgevers zoeken pas op wat wel en niet mag bij ontslag als er al een medewerker ziek thuis zit. Dan staat de route vast: twee jaar loondoorbetaling, een re-integratietraject dat UWV streng toetst en daarna mogelijk een transitievergoeding.
Wij vinden dat je die vraag beter vooraf stelt. Je kunt het opzegverbod niet veranderen, maar je kunt wel bepalen wie het financiële risico draagt. Met de aangekondigde afschaffing van de compensatie voor de transitievergoeding wordt dat alleen maar belangrijker.
Daarom vergelijken we 21 verzekeraars op dezelfde dekkingen en krijg je een vaste regionale verzuimspecialist die je in gewone taal uitlegt wat je polis doet. Zonder kleine lettertjes en zonder verplichte overstap. Zo weet je bij de eerste ziekmelding waar je aan toe bent.
Willem
Veelgestelde vragen
Mag ik een werknemer ontslaan die vaak ziek is?
Niet zomaar. Ontslag wegens frequent ziekteverzuim kan alleen via de kantonrechter. Die toetst of het verzuim onaanvaardbare gevolgen heeft voor je bedrijf, of de oorzaak niet in slechte arbeidsomstandigheden ligt en of herstel binnen 26 weken niet te verwachten is.
Moet ik een tijdelijk contract verlengen als de werknemer ziek is?
Nee. Een tijdelijk contract loopt in beginsel af op de einddatum, ook bij ziekte. De werknemer gaat dan ziek uit dienst en kan mogelijk een Ziektewet-uitkering van UWV krijgen.
Kan een zieke werknemer zelf ontslag nemen?
Dat kan, maar UWV waarschuwt dat de werknemer dan mogelijk geen Ziektewet-uitkering krijgt. Hetzelfde geldt bij het tekenen van een beëindigingsovereenkomst. Laat zo’n afspraak daarom altijd juridisch toetsen voordat iemand tekent.
Telt de ziekteperiode mee voor de transitievergoeding?
Ja. Bij ontslag na twee jaar ziekte bereken je de transitievergoeding over het hele dienstverband, inclusief de ziekteperiode. Per 1 januari 2026 is het maximum € 102.000 bruto, of één bruto jaarsalaris als dat hoger is.
Krijg ik de transitievergoeding terug van UWV?
Op dit moment kun je compensatie aanvragen binnen 6 maanden nadat je de volledige vergoeding hebt betaald. Het kabinet wil deze regeling per 1 januari 2027 afschaffen. Het parlement moet daar nog over beslissen.
Bronnen
- Rijksoverheid: Mag ik worden ontslagen als ik ziek of arbeidsongeschikt ben?
- UWV: Opzegverbod
- UWV: Ontslag tijdens ziekte
- UWV: Ontslag na 2 jaar arbeidsongeschiktheid of ziekte
- UWV: Uitvoeringsregels ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid (april 2023)
- Wet verbetering poortwachter
- Rechtbank Midden-Nederland, ECLI:NL:RBMNE:2026:275
- Ondernemersplein: Transitievergoeding betalen bij ontslag
- Rijksoverheid: Hoe hoog is de transitievergoeding?
- Rijksoverheid: Compensatie transitievergoeding
- Regeling compensatie transitievergoeding
- UWV: Compensatie transitievergoeding langdurig zieke werknemer
- Rijksoverheid: Compensatieregelingen transitievergoeding verdwijnen (29 mei 2026)
Aanbevelingen
Benieuwd wat jij kunt besparen?
Bereken vrijblijvend je verzuimpremie en laat een vaste verzuimspecialist de rest regelen. Gratis, onafhankelijk en zonder overstapverplichting.
Verder lezen
Alle artikelen
VerzuimVerzuim in de transportsector verlagen: aanpak voor werkgevers
Verzuim in transport en logistiek ligt boven het landelijke gemiddelde. Lees welke oorzaken je aanpakt, wat de wet vraagt en hoe je het financiële risico afdekt.
VerzuimVerzuim in de bouw verlagen: aanpak, kosten en premie in 2026
Verzuim in je bouwbedrijf verlagen? Lees de cijfers, de oorzaken, 7 concrete stappen en hoe je het financiële risico van langdurige uitval goed afdekt.
VerzuimVerzuim door stress aanpakken: stappenplan voor werkgevers
Zo herken je stress en psychische klachten op tijd, voer je het goede gesprek en begeleid je de terugkeer, en zo beperk je de kosten van langdurig verzuim.
