Kosten van verzuim per werknemer berekenen: formule en voorbeelden
Bereken wat een zieke werknemer je echt kost: loondoorbetaling, werkgeverslasten, vervanging en loonsanctierisico, met formule en uitgewerkte voorbeelden.

In dit artikel13 onderdelen
- 01Kort samengevat
- 02Waaruit bestaan de kosten van een zieke werknemer?
- 03De formule: zo reken je het per werknemer uit
- 04Drie rekenvoorbeelden
- 05Loondoorbetaling bij ziekte: wat de wet van je vraagt
- 06Het risico dat veel werkgevers vergeten: de loonsanctie
- 07Van één werknemer naar je hele bedrijf
- 08Zo houd je de kosten beheersbaar
- 09Onze kijk op verzuimkosten
- 10Bereken je premie en vergelijk 21 verzekeraars
- 11Veelgestelde vragen
- 12Bronnen
- 13Aanbevelingen
Je berekent de kosten van verzuim per werknemer door drie posten op te tellen. De eerste is de loondoorbetaling inclusief werkgeverslasten per verzuimdag. De tweede zijn de kosten van vervanging of opvang. De derde is het productieverlies dat niet op een factuur staat. Voor een gemiddelde functie kom je zo vaak uit op 250 tot 400 euro per verzuimdag. Bij langdurig verzuim loopt het totaal snel op tot tienduizenden euro’s per medewerker. Hieronder lees je per stap hoe je dat bedrag voor je eigen mensen uitrekent, met drie rekenvoorbeelden en de wettelijke regels die het bedrag bepalen.
Kort samengevat
- Formule per dag: (jaarloon + vakantiegeld + werkgeverslasten) ÷ 261 werkdagen, plus vervangingskosten en productieverlies.
- Loondoorbetaling: je betaalt maximaal 104 weken minimaal 70% van het loon door. In het eerste jaar is dat minimaal het minimumloon, en veel cao’s vragen 100%.
- Grootste risico: langdurig verzuim. Twee jaar uitval van een modale medewerker kost al snel meer dan € 90.000 aan loon alleen.
- Extra risico: schiet de re-integratie tekort, dan kan UWV de loondoorbetaling met maximaal 52 weken verlengen.
- Afdekken: met een verzuimverzekering verschuif je dat risico naar een verzekeraar. Vergelijk premies en voorwaarden voordat je tekent.
Waaruit bestaan de kosten van een zieke werknemer?
Veel werkgevers kijken alleen naar het loon dat ze doorbetalen. Dat is de zichtbare kern, maar het is niet het hele bedrag. Reken met drie lagen.
1. Directe loonkosten
Dit is het loon dat je tijdens ziekte doorbetaalt. Daar komen de lasten bij die gewoon doorlopen:
- bruto salaris (100% of 70%, afhankelijk van je cao en het ziektejaar);
- vakantiegeld en de opbouw van vakantiedagen;
- werkgeverslasten zoals premies werknemersverzekeringen en pensioenpremie;
- eventuele vaste toeslagen en een dertiende maand.
Volgens HRM365 betaal je maximaal 104 weken minimaal 70% van het loon door, en lopen de werkgeverslasten in die periode gewoon door.
2. Vervanging en opvang
Het werk stopt niet als iemand ziek is. Collega’s werken over, je huurt een uitzendkracht in of je schakelt een freelancer in. Een uitzendkracht of freelancer kost al snel € 400 tot € 1.000 per dag. Dat hangt af van ervaring en van hoe snel je iemand nodig hebt. Een tijdelijke kracht moet ook ingewerkt worden en draait de eerste weken zelden op volle snelheid.
Bij sleutelfuncties zijn de vervangingskosten vaak hoger dan de loondoorbetaling zelf. Voor specialistische of moeilijk vervangbare functies kan een verzuimdag oplopen tot 600 euro of meer.
3. Indirecte kosten
Dit is de minst zichtbare laag: productieverlies, uitgestelde opdrachten, fouten door extra werkdruk en een team dat minder energie heeft. Deze kosten staan nergens op een factuur, maar ze drukken wel op je resultaat. In de Arbobalans van TNO wordt productieverlies geschat als het loon dat je doorbetaalt zonder dat daar productie tegenover staat. Dat laat goed zien waarom verzuim meer kost dan alleen salaris.
Daarnaast heb je nog de kosten van verzuimbegeleiding. Je bent verplicht je te laten bijstaan door een bedrijfsarts of een gecertificeerde arbodienst. Ook leg je een re-integratiedossier aan, zo staat in de Werkwijzer Poortwachter van UWV.
De formule: zo reken je het per werknemer uit
Met deze stappen bereken je de verzuimkosten voor één medewerker.
- Bepaal de jaarlijkse loonkosten. Tel bruto jaarsalaris, vakantiegeld (meestal 8%) en de werkgeverslasten bij elkaar op. Je werkelijke percentage werkgeverslasten vind je in je loonadministratie.
- Reken om naar een dagbedrag. Deel de jaarlijkse loonkosten door 261 werkdagen. Dat is je loonkosten per verzuimdag bij 100% doorbetaling.
- Pas het doorbetalingspercentage toe. Volgt je cao 100% in het eerste jaar en 70% in het tweede jaar? Reken dan per periode met het juiste percentage.
- Tel vervangingskosten op. Vermenigvuldig het aantal dagen dat je vervanging inhuurt met het dagtarief van die vervanger.
- Schat het productieverlies. Hoeveel werk blijft liggen of gaat verloren? Zet daar een bedrag tegenover, bijvoorbeeld een percentage van het dagloon.
- Tel verzuimbegeleiding mee. Denk aan de kosten van de bedrijfsarts, consulten en eventuele re-integratietrajecten.
In één regel ziet dat er zo uit:
Verzuimkosten = (verzuimdagen × loonkosten per dag × doorbetalingspercentage) + vervangingskosten + productieverlies + kosten verzuimbegeleiding
Drie rekenvoorbeelden
Voor alle voorbeelden nemen we dezelfde medewerker: € 3.500 bruto per maand, 8% vakantiegeld en in dit voorbeeld 20% werkgeverslasten. Je eigen cijfers wijken daar natuurlijk van af.
- Bruto jaarsalaris inclusief vakantiegeld: € 3.500 × 12 × 1,08 = € 45.360
- Inclusief 20% werkgeverslasten: € 54.432 per jaar
- Loonkosten per werkdag: € 54.432 ÷ 261 = € 208,55
| Situatie | Verzuimdagen | Loonkosten | Vervanging | Totaal (excl. indirecte kosten) |
|---|---|---|---|---|
| Griep, een week | 5 | € 1.043 | geen, collega’s vangen op | € 1.043 |
| Drie maanden uitval met uitzendkracht | 65 | € 13.556 | € 26.000 (65 × € 400) | € 39.556 |
| Twee jaar uitval (100% jaar 1, 70% jaar 2) | 522 | € 92.534 | afhankelijk van inzet | € 92.534 + vervanging |
Voorbeeld 1: een griepweek
Vijf dagen ziek kost aan loon € 1.043. Collega’s nemen het werk over, dus je hebt geen directe vervangingskosten. Wel blijft er werk liggen. Bij kort verzuim is het bedrag overzichtelijk, maar komt het vaak voor, dan telt het snel op.
Voorbeeld 2: drie maanden uitval
Bij 65 werkdagen verzuim betaal je € 13.556 aan loonkosten door. Huur je een uitzendkracht in tegen € 400 per dag, dan komt daar € 26.000 bij. Totaal: € 39.556, ofwel ruim € 600 per verzuimdag. De vervanging kost hier bijna twee keer zoveel als het doorbetaalde loon.

Voorbeeld 3: twee jaar langdurig verzuim
Volgt je cao 100% in het eerste jaar en 70% in het tweede jaar, dan betaal je € 54.432 in jaar 1 en € 38.102 in jaar 2. Dat is € 92.534 aan loonkosten, nog zonder vervanging, bedrijfsarts en re-integratie. Krijg je daarbovenop een loonsanctie van 52 weken tegen 70%, dan komt er nog eens ongeveer € 38.102 bij.
Dit laatste voorbeeld laat zien waar het echte risico zit. Een paar korte ziekmeldingen kun je meestal zelf opvangen. Eén langdurig zieke medewerker kan voor een mkb-bedrijf de jaarwinst raken. Meer cijfers over de kosten per dag lees je in ons artikel over wat verzuim een werkgever kost.
Loondoorbetaling bij ziekte: wat de wet van je vraagt
De loondoorbetaling is de grootste post in elke berekening. Daarom is het belangrijk dat je de regels goed kent.
Hoe lang en hoeveel
- Duur: maximaal 104 weken, dus twee jaar, met minimaal 70% van het loon (HRM365).
- Eerste ziektejaar: het loon moet worden aangevuld tot minimaal het minimumloon. In het tweede jaar geldt die aanvulling niet meer (Randstad).
- Cao-afspraken: in veel cao’s wordt het loon in het eerste jaar aangevuld tot 100%, met een afbouw in het tweede jaar. Check altijd je eigen cao of arbeidsovereenkomst.
Voor wie geldt het?
De plicht geldt voor medewerkers met een vast contract, een tijdelijk contract en voor oproepkrachten met een oproepcontract met voorovereenkomst of een nulurencontract. Voor medewerkers die na de AOW-leeftijd blijven werken, geldt een kortere plicht van maximaal zes weken (Randstad).
Wil je weten hoe dit precies werkt bij jouw medewerkers? Lees dan ons artikel over loondoorbetaling bij ziekte en de uitleg over 104 weken loondoorbetaling.
Het risico dat veel werkgevers vergeten: de loonsanctie
Tijdens die twee jaar moet je actief werken aan re-integratie. Volgens de Werkwijzer Poortwachter betekent dat onder meer:
- je laat je bijstaan door een BIG-geregistreerde bedrijfsarts of een gecertificeerde arbodienst;
- je biedt passende arbeid aan als dat kan;
- je houdt een re-integratiedossier bij en stelt een re-integratieverslag op.
Vindt UWV dat je te weinig hebt gedaan, dan kan het de loondoorbetaling met maximaal 52 weken verlengen. In je kostenberekening is dat een derde jaar loon, waar je verzekering je niet altijd tegen beschermt. Een zorgvuldig dossier is dus ook pure kostenbeheersing. Twijfel je of je dossier compleet is? Bespreek dat met je bedrijfsarts of arbodienst voordat de WIA-aanvraag eraan komt.
Hoe je dit voorkomt, lees je in loonsanctie van UWV voorkomen en in ons overzicht van de re-integratieverplichtingen van werkgever en werknemer.
Van één werknemer naar je hele bedrijf
Wil je weten wat verzuim je bedrijf per jaar kost? Gebruik dan de basisformule die ook Digitaal Gezag beschrijft:
Verzuimkosten per jaar = aantal medewerkers × werkdagen per jaar × verzuimpercentage × kosten per verzuimdag
Rekenvoorbeeld voor een bedrijf met 20 medewerkers, een verzuimpercentage van 5% en € 300 per verzuimdag:
- 20 × 261 = 5.220 beschikbare werkdagen
- 5% daarvan = 261 verzuimdagen
- 261 × € 300 = € 78.300 per jaar
Je verzuimpercentage bereken je door het aantal verzuimdagen te delen door het aantal beschikbare werkdagen, maal 100. Dat kan per medewerker, per team of voor het hele bedrijf.
Liever een rekenhulp? Het ministerie van SZW verwijst via het Arboportaal naar een rekentool voor verzuimkosten. Daarmee reken je de kosten van verzuim, WIA en re-integratie door.
Let op het verschil tussen gemiddelde en risico
Een jaargemiddelde is handig voor je begroting, maar het verbergt de uitschieters. In een klein team kan één langdurige ziekmelding het hele gemiddelde bepalen. Reken daarom altijd ook het scenario door waarin één medewerker twee jaar uitvalt, zoals in voorbeeld 3. Dat bedrag is de reden waarom de meeste mkb-werkgevers dit risico verzekeren.
Zo houd je de kosten beheersbaar
Je kunt verzuim niet volledig voorkomen, maar je kunt de financiële gevolgen wel sturen.
- Begin bij preventie. Het Arboportaal adviseert te starten met de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). Zo weet je welke risico’s er op de werkvloer zijn.
- Meld en begeleid op tijd. Snel contact en een vroege inzet van de bedrijfsarts verkorten het verzuim vaak.
- Houd je dossier op orde. Zo voorkom je een loonsanctie en dus een derde jaar loonkosten.
- Verzeker het grote risico. Met een verzuimverzekering vergoedt de verzekeraar (een deel van) het doorbetaalde loon na een eigenrisicoperiode die jij kiest.
- Vergelijk polissen op dezelfde dekking. Let op het verzekerde percentage, de eigenrisicotermijn, het maximum verzekerd loon en of vakantiegeld gedekt is.
Wil je weten wat een polis precies vergoedt? In verzuimverzekering uitleg zetten we dekking, kosten en polisvormen op een rij. Lees ook de 5 vragen over dekking en hoe een verzekering met de schadelast bij ziekte omgaat.
Onze kijk op verzuimkosten
Werkgevers die bij ons aankloppen, hebben vaak al eens uitgerekend wat een griepgolf kost. Het bedrag dat ze zelden hebben uitgerekend, is dat van één medewerker die twee jaar uitvalt. Juist dat scenario bepaalt of je bedrijf een tegenvaller opvangt of in de problemen komt.
Daarom rekenen we met je mee vanaf de kostenkant. Wat kost een zieke medewerker in jouw bedrijf, met jouw salarissen en jouw cao? Welk deel wil je zelf dragen, en welk deel wil je verzekeren? Pas als dat helder is, kun je een premie goed beoordelen.
Polissen lijken op elkaar, maar verschillen in eigenrisicotermijn, verzekerd percentage en voorwaarden. Wij vergelijken 21 verzekeraars op dezelfde dekking. Zo zie je wat je echt krijgt voor je premie. Je vaste verzuimspecialist legt uit wat er in de voorwaarden staat, zonder kleine lettertjes. Je hoeft niet over te stappen. Wel krijg je een eerlijk beeld van wat je kunt besparen.
Willem
Bereken je premie en vergelijk 21 verzekeraars
Weet je nu wat verzuim per werknemer kost? Dan is de volgende stap om te kijken wat het kost om dat risico af te dekken. Bij Vergelijkverzuim.nl bereken je vrijblijvend je premie en vergelijk je verzuimverzekeringen van 21 verzekeraars. Je krijgt gratis en onafhankelijk advies van een vaste regionale verzuimspecialist.
Onze klanten besparen gemiddeld 15% tot 30% op hun premie, zonder in te leveren op dekking. Wil je je combinatie met een arbodienst bespreken, of de keuze tussen een conventionele polis en een stop-loss verzekering? Ook daarover adviseert je specialist. Bereken vrijblijvend je premie of neem je eerste stap via nog geen verzuimverzekering als je net personeel aanneemt.
Veelgestelde vragen
Wat kost een zieke werknemer gemiddeld per dag?
Voor een gemiddelde functie ligt het bedrag vaak tussen € 250 en € 400 per verzuimdag. Daarin zitten loondoorbetaling, werkgeverslasten, vervanging en productieverlies. Bij specialistische of moeilijk vervangbare functies kan het oplopen tot € 600 of meer per dag.
Moet ik bij ziekte 100% of 70% van het loon doorbetalen?
De wet vraagt minimaal 70% van het loon, maximaal 104 weken lang. In het eerste jaar moet het loon minimaal op het minimumloon uitkomen. Veel cao’s vragen in het eerste jaar 100% en in het tweede jaar een lager percentage, dus kijk altijd in je eigen cao.
Tellen werkgeverslasten mee in de verzuimkosten?
Ja. Pensioenpremie, premies werknemersverzekeringen en de opbouw van vakantiegeld en vakantiedagen lopen tijdens ziekte door. Reken ze daarom mee in je dagbedrag. Anders onderschat je de kosten.
Wat gebeurt er als ik de re-integratie niet goed regel?
Dan kan UWV een loonsanctie opleggen en moet je tot maximaal 52 weken extra loon doorbetalen. Bij een modaal salaris loopt dat al snel op tot tienduizenden euro’s. Laat je begeleiden door een bedrijfsarts of arbodienst en houd je re-integratiedossier volledig bij.
Bronnen
HRM365: Verzuimkosten berekenen BridgeFund: Verzuimkosten, wat kost een zieke werknemer? Digitaal Gezag: Verzuimkosten berekenen, formule en rekenvoorbeelden TNO: Arbobalans 2022 UWV: Werkwijzer Poortwachter Randstad: Loondoorbetaling bij ziekte Arboportaal: Rekentool Verzuimkosten
Aanbevelingen
Benieuwd wat jij kunt besparen?
Bereken vrijblijvend je verzuimpremie en laat een vaste verzuimspecialist de rest regelen. Gratis, onafhankelijk en zonder overstapverplichting.
Verder lezen
Alle artikelen
VerzuimVerzuim in de transportsector verlagen: aanpak voor werkgevers
Verzuim in transport en logistiek ligt boven het landelijke gemiddelde. Lees welke oorzaken je aanpakt, wat de wet vraagt en hoe je het financiële risico afdekt.
VerzuimVerzuim in de bouw verlagen: aanpak, kosten en premie in 2026
Verzuim in je bouwbedrijf verlagen? Lees de cijfers, de oorzaken, 7 concrete stappen en hoe je het financiële risico van langdurige uitval goed afdekt.
VerzuimVerzuim door stress aanpakken: stappenplan voor werkgevers
Zo herken je stress en psychische klachten op tijd, voer je het goede gesprek en begeleid je de terugkeer, en zo beperk je de kosten van langdurig verzuim.
