Naar hoofdinhoud
Vergelijkverzuim.nl
Verzuim

Ziekteverzuim in de zorg in 2026: cijfers, oorzaken en kosten

Ziekteverzuim in de zorg ligt ruim boven het landelijk gemiddelde. Lees de cijfers, oorzaken, je plichten als werkgever en hoe je het loonrisico afdekt.

10 november 2026· 10 min lezen
In dit artikel12 onderdelen

Het ziekteverzuim in de zorg is het hoogste van alle sectoren in Nederland. In 2025 lag het verzuim in de zorgsector op 7,97 procent volgens Vernet, het op één na hoogste niveau sinds de metingen in 2000 begonnen. Vooral langdurige uitval drijft dat cijfer op. Voor jou als zorgwerkgever, praktijkhouder of HR-manager betekent dat: meer loon doorbetalen, meer vervanging regelen en meer re-integratieplichten. Hieronder lees je wat de cijfers zeggen, waar het verzuim vandaan komt, wat de wet van je vraagt en hoe je het financiële risico afdekt.

Vergelijkverzuim
Beperk het financiële risico van verzuim
Vergelijk 21 verzekeraars en bereken je premie voor een verzuimverzekering die past bij je situatie.
Bereken je premie

Kort samengevat

  • Het verzuim in de zorg ligt al jaren ruim boven het landelijke gemiddelde en stijgt nog steeds.
  • De grootste kostenpost is niet het korte griepverzuim, maar langdurige uitval door psychische klachten en overbelasting.
  • Als werkgever betaal je bij ziekte maximaal 104 weken loon door, minimaal 70 procent, en je hebt vaste re-integratieplichten.
  • Een verzuimverzekering vangt dat loonrisico op. Je eigenrisicoperiode, dekkingspercentage en arbodienstverlening bepalen samen je premie.
  • Ook kleine praktijken, zoals een dierenartspraktijk of fysiotherapiepraktijk, lopen dit risico: één langdurig zieke medewerker weegt daar zwaar.

Hoe hoog is het verzuim in de zorg?

De zorg staat in elke verzuimmeting bovenaan. Volgens de Sectorale Welzijnsmonitor van ABN AMRO zijn zorgmedewerkers gemiddeld 7,5 procent van hun werktijd afwezig, tegen 5,4 procent landelijk. Dat verzuim kost zorginstellingen jaarlijks minstens 5,8 miljard euro.

De cijfers verschillen per meting, omdat elke bron een andere groep werkgevers volgt en een andere periode meet. De richting is wel overal hetzelfde: hoog en stijgend.

Meting Uitkomst Periode
Verzuimpercentage zorgsector (Vernet) 7,97% 2025
Verzuim zorgmedewerkers (ABN AMRO-monitor) 7,5% 2025
Landelijk gemiddelde (ABN AMRO-monitor) 5,4% 2025
Werknemers dat in 12 maanden verzuimde (CBS/NEA) 51% 2025

Om die percentages te begrijpen helpt het om te weten hoe groot de sector is. Volgens de Rijksoverheid werken ongeveer 1,5 miljoen mensen in zorg en welzijn. Het CBS, dat de bredere bedrijfstak gezondheids- en welzijnszorg meetelt, komt uit op ruim 1,7 miljoen werkenden en bijna 70 duizend openstaande vacatures eind 2025. Elk procentpunt verzuim staat dus voor tienduizenden mensen die niet aan het bed, in de wijk of in de praktijk staan.

Waarom het verzuim in de zorg zo hoog is

Zorgwerk is fysiek zwaar, emotioneel belastend en vaak onregelmatig. Daar komt een structureel personeelstekort bij. De Rijksoverheid verwacht dat het tekort zonder ingrijpen oploopt tot 301.000 medewerkers in 2035. Minder collega’s betekent meer werkdruk voor wie er wel is, en meer werkdruk leidt weer tot uitval.

Wat werknemers zelf als oorzaak noemen

Wat werknemers zelf als oorzaak noemen

De Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden geeft een goed beeld van wat er achter een ziekmelding zit. Volgens het CBS-dashboard ziekteverzuim was griep of verkoudheid in 2025 voor 55 procent van de verzuimers de aanleiding voor de laatste ziekmelding. Psychische klachten, overspannenheid en burn-out werden door 9 procent genoemd.

Bijna een kwart van de verzuimers (23 procent) zei dat de klachten geheel of gedeeltelijk door het werk kwamen. De meest genoemde werkgebonden oorzaken:

  1. Te hoge werkdruk: 27,9 procent
  2. Besmetting op het werk: 14 procent
  3. Lichamelijk zwaar werk: 10,7 procent

Al die drie spelen in de zorg sterk. Je werkt dicht bij zieke mensen, tilt en verplaatst cliënten en draagt verantwoordelijkheid onder tijdsdruk. Wie wil begrijpen waar overbelasting begint, vindt in dit overzicht van veelvoorkomende oorzaken van stress herkenbare signalen die ook op zorgteams van toepassing zijn.

Burn-out als structureel probleem

Het RIVM stelt dat zorgverleners aanzienlijk vaker burn-outklachten melden dan andere beroepsgroepen, met een stijgende trend over de afgelopen tien jaar. Dat is precies het soort verzuim dat lang duurt en veel kost.

Langdurig verzuim: daar zit het echte kostenrisico

Een griepje van drie dagen is vervelend voor je rooster, maar financieel goed te dragen. Het risico zit in de uitval die maanden duurt. Volgens het RIVM waren psychische klachten in 2023 met 40 procent de belangrijkste oorzaak van langdurig verzuim. Daarvan ging 29 procent over stressgerelateerde klachten zoals burn-out en 11 procent over andere psychische aandoeningen.

Aandeel psychische klachten bij langdurig verzuim

Bij een burn-out is het onderscheid met een depressie belangrijk voor de behandeling en dus voor de duur van de uitval. Een heldere uitleg over burn-out en depressie onderscheiden helpt leidinggevenden om signalen eerder te herkennen en tijdig de bedrijfsarts in te schakelen. De diagnose zelf hoort altijd bij de bedrijfsarts of huisarts.

Rekenvoorbeeld: één langdurig zieke verzorgende

Stel: een verzorgende verdient € 3.000 bruto per maand en valt zes maanden uit met burn-outklachten. Je betaalt minimaal 70 procent door, maar je cao kan een hoger percentage voorschrijven. Reken je in dit voorbeeld met 100 procent doorbetaling en 25 procent werkgeverslasten, dan kost die uitval je:

  • Loon: 6 × € 3.000 = € 18.000
  • Werkgeverslasten: € 4.500
  • Totaal aan doorbetaald loon: € 22.500

Daar komen de kosten voor vervanging, inwerken en begeleiding door de bedrijfsarts nog bij. Voor een groot zorgconcern is dat één post tussen vele. Voor een kleine praktijk met acht medewerkers kan het het verschil maken tussen een gezond en een krap jaar. Meer over dit risico lees je in ons artikel over het financiële risico van een zieke werknemer.

Je plichten als werkgever bij ziekte

Of je nu een verpleeghuis, thuiszorgorganisatie, tandartspraktijk of dierenartspraktijk runt: de regels voor ziekte en re-integratie zijn voor elke werkgever gelijk. Ze staan in het Burgerlijk Wetboek en de Wet verbetering poortwachter.

Loondoorbetaling

Je betaalt bij ziekte minimaal 70 procent van het loon door, tot het maximumdagloon. In het eerste ziektejaar is dat minimaal het wettelijk minimumloon. De doorbetaling duurt in beginsel maximaal 104 weken. Alles over percentages en uitzonderingen lees je in onze uitleg over loondoorbetaling bij ziekte.

De re-integratietijdlijn

Moment Wat moet er gebeuren
Dag 1 Ziekmelding vastleggen en de bedrijfsarts of arbodienst inschakelen
Uiterlijk week 6 De bedrijfsarts stelt een probleemanalyse op
Uiterlijk week 8 Werkgever en werknemer maken samen een plan van aanpak
Elke 6 weken Het plan van aanpak evalueren en zo nodig bijstellen
Week 42 Ziekmelding doorgeven aan het UWV
Rond week 93 De werknemer vraagt een WIA-uitkering aan, met het re-integratieverslag
Week 104 Einde van de loondoorbetalingsplicht, tenzij het UWV een loonsanctie oplegt

Volgens de Werkwijzer Poortwachter van het UWV laat je je bijstaan door een BIG-geregistreerde bedrijfsarts of gecertificeerde arbodienst, bied je passend werk aan en stel je het re-integratieverslag op. Tijdens de eerste twee jaar ziekte mag je de werknemer niet ontslaan. Dat opzegverbod vervalt als de werknemer weigert mee te werken aan re-integratie. Twijfel je of je dossier op orde is, overleg dan op tijd met je bedrijfsarts of een arbeidsrechtjurist. Een onvolledig dossier kan leiden tot een loonsanctie van maximaal een extra jaar loondoorbetaling.

Wat je zelf doet om verzuim te beperken

Je kunt niet elke ziekmelding voorkomen, maar wel de kans op langdurige uitval verkleinen. In de zorg werken deze stappen het best als je ze vast in je werkwijze opneemt:

  • Houd een verzuimgesprek binnen een paar dagen. Vraag wat er speelt en wat de medewerker wel kan. Vroeg contact voorkomt dat korte uitval ongemerkt lang wordt.
  • Let op patronen. Meerdere korte ziekmeldingen achter elkaar zijn vaak een eerste signaal van overbelasting.
  • Maak roosters haalbaar. Een eerlijke verdeling van diensten, voldoende hersteltijd tussen nacht- en dagdiensten en zo min mogelijk last-minute wijzigingen verlagen de werkdruk.
  • Investeer in fysieke belasting. Tilhulpmiddelen, goede instructie en tijd om ze te gebruiken verminderen rug- en schouderklachten.
  • Bespreek emotionele belasting. Intervisie, een vast aanspreekpunt na heftige situaties en een leidinggevende die tijd maakt, helpen medewerkers om stress te verwerken.
  • Schakel de bedrijfsarts vroeg in. Bij psychische klachten scheelt elke week die je eerder begint met begeleiding.

Meer praktische stappen vind je in ons artikel ziekteverzuim verminderen.

Een verzuimverzekering voor zorgwerkgevers

Een verzuimverzekering vergoedt het loon dat je doorbetaalt aan een zieke medewerker, na afloop van je eigenrisicoperiode. Zo wordt een onvoorspelbare kostenpost een vaste premie waar je op kunt begroten. In de zorg, waar het verzuim hoog is, is dat geen luxe maar een manier om je begroting overeind te houden.

De keuzes die je dekking en premie bepalen

  • Eigenrisicoperiode (wachttijd): hoe lang betaal je zelf het loon voordat de verzekeraar uitkeert? Een langere periode geeft een lagere premie, maar je draagt zelf meer.
  • Dekkingspercentage: welk deel van het doorbetaalde loon vergoedt de verzekeraar?
  • Werkgeverslasten: verzeker je de premies en pensioenlasten over het doorbetaalde loon mee?
  • Arbodienstverlening: combineer je de polis met een arbodienst, zodat bedrijfsarts en re-integratiebegeleiding geregeld zijn?
  • Contractduur: een langere looptijd kan premievoordeel opleveren.
  • Polisvorm: een conventionele verzekering dekt elk verzuimgeval na de wachttijd. Een stop-loss verzekering keert pas uit als je totale verzuimkosten boven een afgesproken grens komen, en past vaak beter bij grotere organisaties.

Verzekeraars kijken daarnaast naar je sector, het aantal medewerkers, hun leeftijd en salaris, je totale loonsom en je verzuim van de afgelopen jaren. Omdat de zorg als branche een hoog verzuim heeft, lopen de premies tussen verzekeraars juist hier ver uiteen. Vergelijken loont dus. Lees meer in onze uitleg over de verzuimverzekering en over psychisch verzuim en je dekking.

Dierenartspraktijk en andere kleine praktijken

Een dierenartspraktijk, huisartsenpraktijk of fysiotherapiepraktijk heeft dezelfde loondoorbetalingsplicht als een groot ziekenhuis, maar veel minder buffer. Valt een dierenarts of paraveterinair maandenlang uit, dan betaal je het loon door én moet je vaak een vervanger inhuren om de praktijk open te houden.

Voor zo’n praktijk zijn een paar keuzes extra belangrijk:

  • Kies een eigenrisicoperiode die je zelf kunt dragen zonder je kasstroom onder druk te zetten.
  • Verzeker de werkgeverslasten mee, zodat je niet alleen het brutoloon maar ook de bijkomende lasten terugkrijgt.
  • Kies voor een pakket met arbodienstverlening, zodat de Poortwachtertaken niet op je eigen bureau blijven liggen.
  • Let bij een kleine praktijk op hoe de verzekeraar je premie berekent. Bij weinig medewerkers kan een verzekeraar meer naar branchecijfers kijken dan naar je eigen verzuimverleden.

Heb je net je eerste medewerker aangenomen? Dan is het goed om de verzekering vanaf de start te regelen. Op onze pagina voor je eerste medewerker bereken je direct je premie.

Hoe wij naar verzuim in de zorg kijken

Voor veel werkgevers in de zorg zit het verzuimrisico niet in één groot geval, maar in een optelsom: een langdurig zieke medewerker, vervanging via een flexpool en een premie die na een slecht jaar flink omhooggaat.

Wij vinden dat de juiste polis meer oplevert dan de goedkoopste. Een praktijk met vijf medewerkers heeft andere behoeften dan een thuiszorgorganisatie met tweehonderd. Daarom vergelijken we bij 21 verzekeraars dezelfde dekkingen naast elkaar. Zo zie je wat je echt krijgt voor je premie.

Je krijgt bij ons een vaste verzuimspecialist in je regio. Die legt je zonder kleine lettertjes uit wat een wachttijd, een dekkingspercentage of een stop-loss grens voor jouw situatie betekent. Je zit nergens aan vast en hoeft niet over te stappen. Werkgevers die met ons vergelijken, besparen gemiddeld 15 tot 30 procent op hun premie. Dat geld kun je in de zorg goed gebruiken: voor extra handen aan het bed of voor preventie.

Willem

Bereken je premie en vergelijk 21 verzekeraars

Wil je weten wat een verzuimverzekering voor jouw zorgorganisatie of praktijk kost? Op Vergelijkverzuim.nl bereken je gratis en vrijblijvend je premie bij 21 verzekeraars, zonder verborgen kosten.

Vergelijkverzuim

Je vaste verzuimspecialist neemt de uitkomsten met je door, inclusief de keuze tussen een conventionele of stop-loss verzekering en de combinatie met een arbodienst. Bereken vrijblijvend je premie en zie direct waar je kunt besparen.

Veelgestelde vragen

Wat is het gemiddelde ziekteverzuim in Nederland?

Volgens de Sectorale Welzijnsmonitor van ABN AMRO ligt het landelijke gemiddelde rond de 5,4 procent. De zorg zit daar met ongeveer 7,5 procent ruim boven. Andere metingen komen op iets andere cijfers uit, maar de zorg staat steeds bovenaan.

Wat zijn de vier soorten verzuim?

Vaak worden vier vormen onderscheiden: wit verzuim (ziekte zonder relatie met het werk), grijs verzuim (ziekte waarbij privé- of werkproblemen meespelen), zwart verzuim (ziekmelden zonder echt ziek te zijn) en groen verzuim (wel ziek, maar toch aan het werk). In de zorg speelt vooral grijs verzuim door werkdruk een grote rol.

Is het verplicht om thuis te blijven als je ziek bent?

Nee, dat is niet altijd verplicht. De bedrijfsarts beoordeelt of en welk werk een medewerker nog kan doen. In de zorg geldt bij besmettelijke klachten vaak een extra afweging, omdat je kwetsbare cliënten of patiënten beschermt. Volg daarvoor het advies van de bedrijfsarts en de richtlijnen van je organisatie.

Heeft een dierenartspraktijk een verzuimverzekering nodig?

Een verzuimverzekering is niet wettelijk verplicht, maar de loondoorbetaling van maximaal 104 weken wel. Voor een kleine praktijk kan één langdurig zieke medewerker tienduizenden euro’s kosten. Met een verzuimverzekering maak je dat risico voorspelbaar, en met een arbodienst in het pakket heb je ook de re-integratie geregeld.

Bronnen

Aanbevelingen

Benieuwd wat jij kunt besparen?

Bereken vrijblijvend je verzuimpremie en laat een vaste verzuimspecialist de rest regelen. Gratis, onafhankelijk en zonder overstapverplichting.